Những vấn đề bạn cần hiểu về hội chứng polyp dây thanh

Polyp dây thanh là chứng bệnh có thể gặp phải ở mọi đối tượng nhưng người trưởng thành mắc bệnh với tỉ lệ cao hơn nhiều. Tình trạng bệnh tác động đến giọng nói, trong trường hợp không trị triệt để có thể dẫn đến khàn tiếng kéo dài.
Thanh quản là bộ phận nằm ở dưới đáy của lưỡi và khí quản. Thanh quản còn có thể gọi là hộp thanh bởi vì nó có chứa rất nhiều các dây thanh. Các cơ của thanh quản căng và duỗi dây thanh khi thở làm cho chúng tạo thành một hình chữ V để cho không khí đi xuyên qua. khi chúng ta nói, chúng kéo những dây thanh được gắn vào các cơ làm lỗ mở bị hẹp lại, sau đấy mỗi khi đẩy không khí đi ra từ phổi đi qua thanh quản, không khí làm rung động hệ dây thanh đang căng và phát ra âm thanh, các dây thanh càng căng, âm thanh hình thành càng lớn, ngược lại, dây thanh càng chùng, âm thanh phát ra càng thấp.
✤ Polyp dây thanh là gì?
Đây là những u nhỏ ở dây thanh ở mặt trên trong lòng thanh quản. Polyp thường chỉ lớn bằng hạt tấm hoặc có khi kích thước khoảng hạt đậu xanh, thường nằm ở vị trí 1/3 đoạn giữa dây thanh quản, hình nhẵn bóng, mọng, màu trắng hồng.
Tác hại của polyp dây thanh quản là khiến giọng nói khàn hoặc giọng bị thay đổi (nếu polyp có kích cỡ lớn). Hầu hết bệnh là lành tính và chỉ làm ảnh hưởng đến giọng nói.
✤ Nguyên nhân dẫn đến polyp dây thanh quản
Đa số là do phù nề với những tác nhân khác nhau (viêm nhiễm, nói nhiều, hay phải nói to, kéo dài, do nghề nghiệp như giáo viên, phát thanh viên, hướng dẫn viên du lịch…). Hoặc do quá sản hệ biểu mô và bộ phận liên kết hoặc quá sản niêm mạc thanh quản. Thêm một tác nhân thuận lợi được đề cập tới là bởi vì có hiện tượng kích thích cơ học bởi sự tác động (nói nhiều, liên tục, kéo dài…) khiến cho dây thanh căng quá mức, từ đó các mao mạch ở trên dây thanh bị vỡ gây chảy máu, hậu quả là polyp dây thanh hình thành. Ngoài ra, polyp dây thanh quản cũng có thể vì viêm thanh quản mạn kéo dài.
Bản chất của hạt polyp dây thanh gồm một nhân xơ, ở bên ngoài là lớp biểu mô quá sản. Có thể là polyp 1 bên dây thanh hay cả hai bên dây thanh đối xứng nhau. Nếu là polyp dây thanh hai bên, khi phát âm chúng có thể va chạm vào nhau, vì thế còn được gọi là kiss nodule.
>>> Tìm hiểu thêm về chữa viêm amidan mãn tính
✤ Biểu hiện như thế nào?
Thông thường, khản tiếng, nói bị hụt hơi, vì thanh môn hở rộng khi nói là hai dấu hiệu chủ yếu. Khàn tiếng là dấu hiệu xuất hiện đầu tiên, lý do bởi 2 dây thanh âm không thể khép kín được, dây thanh rung động không đều, khiến tình trạng tiếng nói bị khàn. Mức độ khàn tiếng hoàn toàn phụ thuộc vào kích thước của polyp, nếu polyp càng to càng làm cho chỗ hở thanh môn càng rộng. Bởi vậy, khi nói, giọng khàn càng nhiều. Lúc này, càng nói càng mất hơi càng nhiều vì vậy người bị bệnh có thể sẽ mệt và không nói được nhiều. Khàn tiếng mới đầu chỉ xảy ra từng đợt, nếu được chữa trị và hạn chế nói, có thể sau vài hôm giọng nói trở về bình thường. Sau đấy khàn tiếng diễn ra liên tục. Mức độ nặng, nhẹ của khàn tiếng tùy thuộc kích thước hạt xơ dây thanh to hay nhỏ và mức độ nhược cơ của dây thanh.

​

Với loại polyp có chân, lúc nói, polyp có thể di chuyển lúc thanh môn đóng, mở, chính vì thế người bệnh sẽ có cảm giác vướng ở trong họng như là có sợi tóc hay vật gì ở trong vì thế khạc nhiều càng làm cho polyp sưng to, giọng càng khàn. Ngoài khàn tiếng, bệnh nhân có thể bị hụt hơi (nói mất hơi), ho khan. Mặc dù vậy, rất ít trường hợp người mắc bệnh bị mất hoàn toàn tiếng và khó thở bởi polyp.
✤ Tác động xấu
Chủ yếu ảnh hưởng đến tiếng nói của bệnh nhân, đặc biệt những người làm trong nghề giáo viên, ca sĩ, phát thanh viên, bán hàng, hướng dẫn viên du lịch…
Polyp dây thanh không trở thành ác tính (ung thư), không đe dọa tới tính mạng người bị bệnh nhưng bệnh sẽ không tự khỏi.
Để chẩn đoán polyp dây thanh quản cần nội soi để biết tình trạng của dây thanh quản, kích cỡ, vị trí của hạt polyp và có phương hướng điều trị đúng.
✤ Nguyên tắc điều trị
Nếu mà tình cờ phát hiện polyp dây thanh quản nhưng chưa có biểu hiện triệu chứng gì, không vội điều trị, chỉ cần làm sạch họng miệng bằng việc súc họng, đánh răng hàng ngày, trước lúc đi ngủ, sau khi ngủ dậy. Nếu mà đã có dấu hiệu khàn tiếng nhẹ, không liên tục, trước tiên hãy điều trị nội khoa, tạm ngừng hoặc hạn chế nói là việc cần nhất cho người bệnh bị khàn tiếng có thể giúp cải thiện tình trạng này. Kết hợp với trị liệu bằng liệu pháp khí dung có thuốc chống viêm, hạn chế phù nề, phối hợp kháng sinh (theo chỉ định của bác sĩ khám bệnh). Trường hợp bệnh đã ổn định và đỡ khàn tiếng, người bị bệnh nên đi khám bệnh định kỳ chuyên khoa Tai Mũi Họng.
Điều trị ngoại khoa được chỉ định trong trường hợp phương pháp điều trị nội khoa không mang lại hiệu quả, đó là phẫu thuật cắt bỏ polyp. Cắt bỏ polyp dây thanh hiện nay đã có nhiều phương pháp. Phương pháp soi thanh quản gián tiếp cắt polyp bằng kìm Frankel đối với polyp có cuống nhỏ (ngày nay biện pháp này ít được áp dụng) hoặc soi thanh quản trực tiếp cắt bỏ polyp với dụng cụ vi phẫu thanh quản hoặc cắt polyp dưới kính hiển vi phẫu thuật (vi phẫu) hoặc có thể cắt polyp bằng laser CO2. Dùng biện pháp gì phụ thuộc vào sự quyết định của người bị bệnh sau khi được bác sĩ tư vấn.
Sau khi phẫu thuật người bị bệnh sẽ được các bác sĩ chỉ định dùng thuốc kháng sinh, kết hợp khí dung thuốc kháng viêm, chống phù nề.